Tez Yazarı : Hüseyin ÖZDEMİR
(HÜSEYİN ÖZDEMİR)
TEZİN TANITIMI;
Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde devlet yönetiminin kendine has özellikleri vardır. Yönetim yapısı monarşi olmakla birlikte, kanun bilincinin yerleştiği, adaletle muamelenin esas alındığı bir gerçektir. "Osmanlı Tarzı" diyebileceğimiz bürokratik yapılanma, Fatih dönemine kadar geleneksel usuller içerisinde gelişmiş iken, bu dönemden itibaren kanunnamelerle daha sistematik bir hale gelmiştir. Devşirme ve bir nevi lonca sistemiyle bürokraside liyakat esas alınmış, Fatih kanunnamesinde üst bürokrasinin kariyer çizgileri belirlenmiştir. Devlet yönetiminin merkezileşmesine paralel olarak yazışmaları yürüten "Kalemiyye Sınıfı" gelişme göstermiştir. İç ve dış sebeplere bağlı olarak Osmanlı Devleti'nin gerileme sürecine girmesiyle II. Mahmud döneminden itibaren köklü idari reformlara girişilmiş, bürokraside özellikle Tanzimat sonrası batı tarzı düzenlemeler esas alınmıştır. Fakat bu düzenlemeler ekonomik şartlara bakılmadan, reformların eğitim altyapısı oluşmadan yapıldığından olumlu sonuçlar alınamamış, bu arada geleneksel zihniyet de değişmemiştir. Yani bürokratik yapı batıdakilerin kötü bir kopyası seviyesine düştüğünden, istenilen sonucun alınamaması bir yana, neredeyse bir uydulaşma derecesine düşülmüştür. Böyle de olsa bugünkü idari yapılanmanın köklerinin Tanzimat'tan önceki ve sonraki gelenekte aranması gereği açıktır
TC.
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
ÇALIŞMA EKONOMİSİ ANABİLİM DALI
TANZİMAT SONRASI OSMANLI DEVLETİ'NDE KAMU PERSONEL YÖNETİMİ
(DOKTORA TEZİ)
TEZ DANIŞMANI;
PROF. TOKER DERELİ 2000
TEZDE YER ALAN BAŞLIKLAR
ÖNSÖZ
I İÇİNDEKİLER
IV TABLOLAR VE BELGELER
VII KISALTMALAR
VIII GİRİŞ
I. BÖLÜM
KLÂSİK DÖNEM OSMANLI İDARÎ SİSTEMİNDE MERKEZ VE TAŞRA YÖNETİMİ
A. PADİŞAH VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ
1. Padişahların Yönetime Geçmesi 2. Padişahların Yetki ve Görevleri 3. Padişahların Yetişmesi ve Liderlik Vasıfarı B. OSMANLI DEVLETİNİN MERKEZ YÖNETİM ÖRGÜTÜ 1. Bürokrasinin Gelişmesi 2-Divan-ı Hümayun ve Üst Bürokrasi 3. Veziriâzamın (Sadrıâzam) Konumu ve Bâbıâli 4. Bâb-ı Defterî - Malî Bürokrasi C. OSMANLI YÖNETİMİNİN TAŞRA ÖRGÜTÜ VE ADEM-İ MERKEZİYETÇİLİK
1-Taşra Yönetimi 2. Adem-i Merkeziyetçi Örgütlenme ve Önemi
II. BÖLÜM KLASİK DÖNEM GELENEKSEL OSMANLI BÜROKRASİSİNİN ÖZELLİKLERİ
1. Patrimonial Monarşi 2. Geleneksel Yönetim Politikası ve Memuriyet a. Geleneksel Yönetim Politikası b. Geleneksel Memuriyet Anlayışı ve MeZuriyete Giriş (1). Geleneksel Memuriyet Anlayışı (2). Memuriyete Girişte Devşirme ve Lonca Geleneği (3). Tayin İşlemleri 3. Osmanlı Devlet Yönetiminin Dinî Altyapısı-Medinetü’l Fâzıla’dan Osmanlı Devleti’ne 4. Bürokratik Yapılanmada Denge ve Rasyonellik 5.Osmanlı Bürokrasisinde Modern Anlamda İlke ve Özellikler a.Klasik Dönem Kamu Personel Yönetiminde Sistemler (1). Sınıflandırma 1.a. Mülkiye Sınıfı 1.b. Kalemiyye Sınıfı 1.c. İlmiye Sınıfı 1.d. Seyfiyye Sınıfı (2). Kariyer Sistemi (3). Liyâkat Sistemi b. Klasik Dönem Kamu personel Yönetiminde Modern Anlamda Bazı İlkeler (1). Personelin Eğitimi (2). Memurların Prestij ve Yeterli Maaşa Sahip Olmaları (3). Sınıflandırma, Kariyer ve Liyakat Sistemlerinin Uygulanması (4). Ödül ve Cezalandırma
III. BÖLÜM TANZİMAT SONRASI KAMU YÖNETİM POLİTİKASINDA İDARÎ İKİSADÎ VE HUKUKÎ GELİŞMELER
A. İKTİSADî VE MALî SİSTEMDE GELİŞMELER
1. 1838 Balta Limanı Ticaret Anlaşması ve İktisadî Liberalizim 2 . Malî Yönetimde Gelişmeler 71
B. MEMURİYET AÇISINDAN TANZİMAT FERMANI
C . İDARÎ YÖNDEN MEYDANA GELEN GELİŞMELER
1. Bürokraside Max Weber’ci Bir Gelişmenin Olması 2. Otoritenin Merkezileşmesi 3. Memuriyetin Meslek Haline Getirilmesi ve Memurların İşe Devamlarının Sağlanması
D. MEMURLARLA İLGİLİ HUKUKİ ALANDA MEYDANA GELEN GELİŞMELER
E. ISLAHAT FERMANI VE MEMURİYET
1. Memuriyet Açısından Islahat Fermanı’nın Özellikleri 2. Memurların Farklı Kültürel Özelliklere Ayrılması
F . KANUN-I ESASI VE I. MEŞRUTİYET DÖNEMİ PERSONEL POLİTİKALARI
1. Memuriyet Açısından Knun-ı Esasi 2. Meşrutiyetin Başlarında Memurların Genel Durumu 3. Personel Rejiminde Gelişmeler ve Siyasal Otoritenin Etkileri 4. Malî Yönetimde Gelişmeler
G . II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ PERSONEL POLİTİKALARI
1. Memurların Örgütlenme Faaliyetleri ve Yasaklayıcı Kanunlar a. Memurların Örgütlenme Faaliyetleri b. Örgütlenmeyi Engelleyen Kanunlar (1) 1909 Tatil-i Eşgal Yasası (2) 1909 Cemiyetler Yasası 2. Malî Islahatlar ve Memurların Tasfiye Hareketi a. Memurlar Açısından Malî Islahat Çalışmaları b. Memurların Tasfiye Hareketi 3. Memurların Muhakemesi
IV. BÖLÜM
TANZİMAT SONRASI KAMU PERSONELİNİN İSTİHDAMI
A. DEVLETİN İHTİYACI OLAN MEMURLARIN ALINMASI
1. Memuriyete Giriş 2. Memurların Tayin Durumları 3. Memurin-i Mülkiye Komisyonu 4. Memurların Terfileri 5. Memurların Yer Değiştirmeleri
B. MESAİLERİN TANZİMİ VE MEMURLARIN İZİN HAKLARI
1. Mesailerin Tanzimi 2. Memurların İzin Hakları
C. MEMURLARIN SİCİL KAYITLARININ TUTULMASI-PERFORMANS DEĞERLENDİRME
1. Tarihi Gelişimi 2. Memurlar İçin Sicil Tutulması 3. Memur Sicil Kayıtlarının Önemi ve Uygulamadaki Eksiklikler
D. MEMURLARIN DİSİPLİN CEZALARI VE MEMURİYETİN SONA ERMESİ (İSTİHDAM GÜVENCESİ)
V. BÖLÜM 140
TANZİMAT SONRASI MEMURLARIN EKONOMİK HAKLARI
A. YENİ MAAŞ SİSTEMİNİN GELİŞMESİ VE PROBLEMLERİ
1. Uygulamaya Konulan Maaş Sistemi 2. Nakdî Maaş Sisteminin Problemleri
B. FİİLİ GÖREV YAPMAYAN MEMURLARA VE DEVLETE HİZMETİ GEÇENLERE VERİLEN MAAŞLAR
C . MAAŞ HARİCİ TAHSİSATLAR VE EK ÜCRETLER D. MAAŞLARDAN YAPILAN KESİNTİLER E. MAAŞ DÜZEYLERİ VE MAAŞLAR ARASI ORANSIZLIK
F. MEMURLARIN REFAH DURUMU
G. MAAŞLARIN DIŞINDA MOTİVASYONARAÇLARI
1. Memurlara Rütbe ve Nişan Verilmesi a. Memurlara Verilen Rütbeler b. Memurlara Nişan Verilmesi 2. Memurlara Protokol ve Derecelerine Göre Resmî Lakaplar (Elkab-ı Resmiye) Verilmesi
VI. BÖLÜM MEMURLARIN SOSYAL GÜVENLİK KURULUŞLARI
A. MODERN EMEKLİLİK SİSTEMİNİN BAŞLANGICI
B. MÜLKİYE TEKÂÜD SANDIĞI
1. Kapsamı ve Yönetimi 2. Emeklilik Hakları
C. EMEKLİLİK SİSTEMİNİN PROBLEMLERİ
D. DİĞER EMEKLİLİK KURULUŞLARI
1. Sıhhiye Tekâüd Sandığı 2. Şirket-i Hayriye Tekâüd Sandığı 3. İlmiye Tekâüd Sandığı ve İlmiye Sınıfı ile İlgili Düzenlemeler 4. Kantar İdaresi İane-i Muhtacîn Sandığı 5. İdare-i Mahsusa Tekâüd Sandığı 6. Hamidiye Hicaz Demiryolu Tekâüd Sandığı
E. MAZÜLÎN (İŞSİZLİK) SANDIĞI
1. Memurlara Mazülîn Maaşı Verilmesi 2. Ortaya Çıkan Problemler ve Yapılan Değişiklikler 3. Tensikat Kanunu ile Mazülîn (işsizlik yardımı) Kararnamesi Arasındaki Farklar: F. MEMURLARLA İLGİLİ YARDIMLAŞMA SANDIKLARI VE İKTİSADİ KURULUŞLAR SONUÇ KAYNAKÇA
Bu çalışmanın e-posta adresinize gönderilmesini yada size özel olarak bastırılıp kitap halinde adresinize teslim edilmesini talep edebilirsiniz. Bunun için lütfen aşağıdaki "SATIN AL" butonunu veya iletişim için akademibank@akademibank.com adresini kullanınız. Ayrıntılı bilgi için lütfen Hizmetlerimiz katagorisini tıklayınız.
kAYNAK ; http://akademibank.com/tez.php?tez_id=29&tez_seo=tanzimat-sonrasi-osmanli-devletinde-personel-yonetimi